Trasa 3 — Pielgrzymka do Haczowa

Od 31 października 2002 roku zarówno drewniany kościół w Haczowie, jak i stojąca obok niego nowa świątynia stanowią Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej.

Spośród podkarpackich obiektów UNESCO tylko trzy — w Binarowej, Bliznem i Haczowie — pełnią równocześnie funkcję żywych ośrodków pielgrzymkowych.

To największy i najstarszy na świecie drewniany kościół w stylu gotyckim. Konstrukcja zrębowa, wybudowana bez użycia gwoździ, powstała w drugiej połowie XV wieku. Na listę światowego dziedzictwa UNESCO obiekt został wpisany 4 lipca 2003 roku.

Wewnątrz znajduje się niezwykle cenna, „rekordowa” polichromia, a na wschodniej fasadzie — charakterystyczne twarze wyrzeźbione w belkach. Co ciekawe, Miron Białoszewski poświęcił tej świątyni swój wiersz „Barbara z Haczowa”.

Drewniana figura o wysokości około 80 cm, wykonana w stylu gotyckim tzw. Pięknych Piet przez nieznanego artystę, wyrzeźbiona w drewnie lipowym i polichromowana techniką temperową. Liczy sobie ponad 600 lat.

Legenda mówi, że przypłynęła tu około 1400 roku wraz z wartkim prądem Wisłoka podczas potężnej powodzi i zatrzymała się dokładnie w miejscu obecnego kościoła. Do około 1784 roku stanowiła główny element ołtarza starego kościoła, skąd przeniesiono ją do dobudowanej kaplicy.

Uwaga praktyczna: Oryginał Piety znajduje się dziś w ołtarzu głównym nowego, murowanego kościoła, natomiast w kaplicy Matki Bożej Bolesnej w starym kościele stoi jej wierna kopia. Zaleca się wejście do obu świątyń.

W Haczowie znajdziesz kilka unikalnych murali, a właściwie deskali — malowideł tworzonych bezpośrednio na deskach starych chałup i stodół.

Autorem jest Arkadiusz Andrejkow z Sanoka, który realizuje swoje prace na podstawie starych rodzinnych fotografii (projekt rozpoczął się w 2017 roku podczas jego podróży po podkarpackich wioskach).

Jeden z deskali znajduje się dosłownie obok drewnianego kościoła — na stodole przy posesji nr 601 (jest najlepiej widoczny od strony rzeki Wisłok). Część pozostałych prac znajduje się na prywatnych posesjach, dlatego ogląda się je z dystansu.

Jeśli po zwiedzeniu Sanktuarium pozostanie Ci jeszcze czas, warto obejrzeć barokowy dwór z XVII wieku (przebudowany w XVIII stuleciu), oficynę dworską z XVIII wieku, kaplicę z około 1820 roku oraz XIX-wieczną oranżerię i bramę wjazdową. Otaczający kompleks park służy dziś jako idealne miejsce do spokojnych spacerów.

Powrót prowadzi tą samą trasą — najpierw doliną Wisłoka do Iskrzyni, a stamtąd stromym podejściem na komborskie wzgórze.

Ostatni odcinek szlaku jest najbardziej wymagający fizycznie: to około 100 metrów przewyższenia na sam koniec wyczerpującego dnia. Kluczowe jest umiejętne rozłożenie sił i zaplanowanie dłuższego postoju regeneracyjnego w Iskrzyni.